Brian Eno “The Ship”

Brian Eno “The Ship”

του Γιώργου Σγουρομύτη

Για τον Brian Eno, έναν καλλιτέχνη που για περισσότερο από 40 χρόνια εξελίσσει διαλεκτικά την τέχνη του, η εύρεση και ανάπτυξη μιας βασικής ιδέας ως πηγή έμπνευσης αποτελόυσε πάντοτε τον τρόπο δημιουργίας. Στο νέο του δίσκο, 6ο κατά σειρά στη Warp Records, πηγή έμπνευσης αποτελεί  η βύθιση του Τιτανικού και ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, που για αυτόν πρόκειται για συμπτώματα της μεγαλομανίας του ανθρώπου. Όπως χαρακτηριστικά θα πει και ο ίδιος, “υπάρχει μια ανθρώπινη ύβρις που εστιάζεται στην αντίθεση ανάμεσα στην ολοένα και αυξανόμενη κυριαρχία του και την παρανοϊκή ιδέα ότι βρίσκεται διαρκώς υπό απειλή”.

Μουσικά, ο δίσκος αποτελεί την πρώτη του ίσως προσπάθεια για σύζευξη ήχων, μελωδίας spoken word και ποίησης. Ξεκινάει με γνώριμα ambient ηχοτοπία που παραπέμπουν στην αίσθηση της βύθισης στον ωκεανό, προτού ο Eno κάνει χρήση για πρώτη φορά της φωνής του με τρόπο πειραματικό, μέσω distortion, vocoder και προσεγγίζοντας χαμηλή C. Δημιουργεί έτσι την αίσθηση μιας απόκοσμης έκκλησης του ανθρώπου για λύτρωση, διατηρώντας ένα δραματικό αλλά και μελωδικό τόνο. Στη συνέχεια προχωράει με ένα κομμάτι (το Frickle Sun), η δομή του οποίου είναι χωρισμένη σε τρία μέρη. Στο πρώτο, η προσέγγιση του υλικού του γίνεται με τρόπο εντελώς μυσταγωγικό και η φωνή του παραπέμπει έντονα σε Γρηγοριανούς ψαλμούς και μυστικιστικούς χρωματισμούς. Η αίσθηση είναι

σχεδόν ονειρική χάρη και στην απουσία κάποιου σταθερού παλμού μουσικά που συμβάλλει σε μια πιο ελεύθερη ροή. Το δεύτερο μέρος πρόκειται σχεδόν αποκλειστικά για spoken word, σαν κάποιος να αφηγείται μνήμες πολέμου που θέλει να ξεπεράσει. Ένας στίχος εξάλλου είναι δανεισμένος  από το ποίημα This Is No Case Of Petty Right And Wrong του Edward Thomas, ενός ποιητή αντιπολεμικού που υπήρξε ο ίδιος θύμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο δίσκος ολοκληρώνεται με το τρίτο μέρος του Frickle Sun, που είναι μια διασκευή σε κομμάτι των Velvet Underground. Πρόκειται σίγουρα για το πιο “pop” (το μοναδικό βασικά) κομμάτι του album, το οποίο λειτουργεί λυτρωτικά ύστερα από όλη αυτή τη σκοτεινή καταβύθιση στην ανθρώπινη μνήμη. Είναι αρκετά μελωδικό και χαρίζει αισιοδοξία, ή αλλιώς “προσφέρει την ελευθερία για την ανακάλυψη μιας νέας ψευδαίσθησης”.

Συνολικά, μπορούμε να πούμε πως το “The Ship” αποτελεί μια από τις πιο ολοκληρωμένες δουλειές του Brian Eno, μια φιλοσοφική θεώρηση για την εκτροπή της πορείας του ανθρώπου και την ανάγκη επαναπροσδιορισμού του. Μέσω της χρήσης αυτού του είδους των φωνητικών αλλά και των κλασικών πια soundscapes, o Eno προκαλεί ελεγχόμενη συγκινησιακή φόρτιση και εν τέλει μας αφήνει με μια αίσθηση πληρότητας ενός έργου απρόσμενου αλλά και απαραίτητου ταυτόχρονα.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *